Klucze dynamometryczne - jakie są ich rodzaje?

Klucze dynamometryczne - jakie są ich rodzaje?

Klucze dynamometryczne to precyzyjne instrumenty montażowe służące do odkręcania bądź przykręcania śrub lub nakrętek z dokładnie określoną siłą zwaną momentem obrotowym. Narzędzia te używane są szczególnie w przypadku łączenia ze sobą części wykonanych ze stopów aluminium, włókna węglowego lub dwóch typów materiałów różniących się odpornością mechaniczną. Jak działają i w jakich dziedzinach wykorzystuje się je najczęściej?

Prawo Hooke'a

Działanie klucza tego typu opiera się na wykorzystaniu prawa fizyki opracowanego przez angielskiego naukowca Roberta Hooke'a w XVII wieku. Odkrył on, że pod wpływem działającej na ciało siły, odkształca się ono w stopniu wprost proporcjonalnym do wartości tej siły. W przypadku narzędzia dynamometrycznego, określoną siłę ustawia się za pomocą umieszczonego na rękojeści regulatora.

Klasycznie skonstruowany klucz tego typu wyposażony jest w sprężynę, której napięcie jest dostosowywane odpowiednio do wymaganego docisku. Instrument posiada również zapadkę blokującą klucz w momencie, kiedy moment obrotowy osiąga swój ustalony punkt.

zestaw kluczy dynamometrycznych

Do czego wykorzystuje się klucze dynamometryczne?

Klucze dynamometryczne wykorzystuje się w wielu gałęziach przemysłu, a także na indywidualne potrzeby użytkowników pojazdów mechanicznych. Branżą, w której narzędzie to wykorzystywane jest najpowszechniej, jest motoryzacja. W przypadku montowania bloków silnika, urządzenie to jest praktycznie niezbędne. Dokręcanie tego typu elementów wymaga specjalnej techniki i precyzyjnie ustalonego momentu obrotowego. Przy użyciu zbyt dużej siły, istnieje ryzyko uszkodzenia uszczelek, głowic a nawet całego silnika.

Precyzyjne określenie siły, z jaką mają być dokręcone śruby, ważne jest również przy montażu kół samochodowych. Zbyt mocno dokręcone mogą ulec zapieczeniu, co skutkuje problemem podczas ich wymiany. Grozić to może również zerwaniem główki wkrętu. Słabe przymocowanie kół zwiększa ryzyko wypadku. Klucze tego typu używa się również podczas montażu lub demontażu poszczególnych części rowerów i motocykli.

Rodzaje kluczy dynamometrycznych

Z uwagi na coraz większe zapotrzebowanie tego typu narzędzi w wielu odrębnych gałęziach przemysłu i rodzajach urządzeń mechanicznych, powstało kilka typów głównych kluczy różniących się kształtem i wyposażeniem. Do najpowszechniej używanych należą:

  • klucz elektroniczny - posiada ekran LCD na którym wyświetlane są bieżące ustawienia. Wyposażony jest również w funkcję pamięci ustawianych parametrów. Współpracuje z komputerem;
  • klucz wskazówkowy - klasyczny klucz z siłomierzem. Na rączce znajduje się podziałka ze wskazówką, wskazującą wartość momentu obrotowego. W trakcie dokręcania wskazówka się wychyla, dochodząc do ustalonego momentu obrotowego;
  • klucz łamany - wyposażony w specjalny zawias. Po osiągnięciu określonej wartości siły dokręcenia, przednia część narzędzia “łamie się” o 20°, co jest sygnałem, że praca została wykonana;
  • klucz mechaniczny - najbardziej popularne narzędzie dynamometryczne w warsztatach samochodowych. Posiada zakres możliwości ustawienia momentu obrotowego od 20 Nm do 200 Nm. Charakterystyczna zapadka blokuje pracę klucza po osiągnięciu ustawionych parametrów.

Bądź na bieżąco z wiadomościami gospodarczymi, motoryzacyjnymi i technologicznymi z kraju i ze świata.